{"id":4466,"date":"2026-10-30T09:12:44","date_gmt":"2026-10-30T09:12:44","guid":{"rendered":"https:\/\/doktorica.org\/?p=4466"},"modified":"2026-10-30T09:14:37","modified_gmt":"2026-10-30T09:14:37","slug":"4466","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/2026\/10\/30\/4466\/","title":{"rendered":"TEMPERATURA TOKOM TRANSFUZIJE KRVI: UZROCI, KOMPLIKACIJE I POSTUPAK ZBRINJAVANJA"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry\">\n\n\n<p><strong>Transfuzijske reakcije&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Transfuzija krvi i krvnih komponenti predstavlja va\u017ean terapijski postupak, ali istovremeno nosi rizik od razli\u010ditih ne\u017eeljenih reakcija. Jedan od naj\u010de\u0161\u0107ih klini\u010dkih znakova akutne transfuzijske reakcije jeste porast tjelesne temperature.<\/p>\n\n\n\n<p>Iako povi\u0161ena temperatura mo\u017ee biti posljedica relativno blage febrilne nehemoliti\u010dke transfuzijske reakcije, ona ponekad predstavlja prvi znak akutne hemolize, bakterijske kontaminacije krvnog pripravka ili druge ozbiljne komplikacije.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbog toga je <strong>svaki novonastali porast temperature za koji postoji sumnja da je povezan s transfuzijom razlog za odmah zaustavljanje transfuzije i procjenu pacijenta.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">KADA POSUMNJATI NA FEBRILNU TRANSFUZIJSKU REAKCIJU?<\/h2>\n\n\n\n<p>Febrilna reakcija mo\u017ee se manifestovati tokom transfuzije ili u prvim satima nakon njenog zavr\u0161etka.<\/p>\n\n\n\n<p>Na transfuzijsku reakciju posebno upu\u0107uju:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Porast temperature za najmanje 1 \u00b0C u odnosu na po\u010detnu vrijednost.<\/li>\n\n\n\n<li>Temperatura od 38 \u00b0C ili vi\u0161e, naro\u010dito ako je prethodno bila normalna.<\/li>\n\n\n\n<li>Jeza, drhtavica ili izra\u017eena tresavica.<\/li>\n\n\n\n<li>Glavobolja, nelagoda i op\u0107a slabost.<\/li>\n\n\n\n<li>Tahikardija ili promjene krvnog pritiska.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Te\u017ea reakcija mo\u017ee se manifestovati temperaturom od 39 \u00b0C ili vi\u0161e, porastom temperature za najmanje 1,5 \u00b0C, izra\u017eenom tresavicom ili dodatnim simptomima.<\/p>\n\n\n\n<p>Pragovi za prepoznavanje i klasifikaciju mogu se razlikovati me\u0111u smjernicama i ustanovama. Klini\u010dka procjena ne smije se zasnivati samo na apsolutnoj vrijednosti temperature.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">ZA\u0160TO NASTAJE TEMPERATURA TOKOM TRANSFUZIJE?<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Febrilna nehemoliti\u010dka transfuzijska reakcija (FNHTR)<\/h3>\n\n\n\n<p>FNHTR predstavlja jedan od poznatih uzroka porasta temperature povezanog s transfuzijom.<\/p>\n\n\n\n<p>Mogu\u0107i patofiziolo\u0161ki mehanizmi uklju\u010duju nakupljanje proinflamatornih citokina tokom skladi\u0161tenja \u0107elijskih krvnih komponenti te reakcije povezane s antileukocitnim antitijelima primaoca.<\/p>\n\n\n\n<p>Klini\u010dki se mo\u017ee manifestovati porastom temperature, jezom, glavoboljom i nelagodom.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Va\u017eno je naglasiti da je FNHTR dijagnoza isklju\u010denja.<\/strong> Prije njenog postavljanja potrebno je razmotriti i isklju\u010diti ozbiljnije uzroke transfuzijske reakcije.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Akutna hemoliti\u010dka transfuzijska reakcija (AHTR)<\/h3>\n\n\n\n<p>Akutna hemoliti\u010dka reakcija mo\u017ee nastati usljed imunolo\u0161ke nekompatibilnosti transfundiranih eritrocita, uklju\u010duju\u0107i ABO nekompatibilnost.<\/p>\n\n\n\n<p>Pored temperature i drhtavice, mogu se javiti:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Bol u le\u0111ima, slabinama ili grudima.<\/li>\n\n\n\n<li>Hipotenzija i tahikardija.<\/li>\n\n\n\n<li>Hemoglobinurija.<\/li>\n\n\n\n<li>Akutno o\u0161te\u0107enje bubrega.<\/li>\n\n\n\n<li>Diseminirana intravaskularna koagulacija (DIC).<\/li>\n\n\n\n<li>\u0160ok.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ovo stanje zahtijeva hitno zbrinjavanje.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Bakterijska kontaminacija krvnog pripravka<\/h3>\n\n\n\n<p>Bakterijska kontaminacija krvne komponente mo\u017ee dovesti do transfuzijom prenesene infekcije i sepse.<\/p>\n\n\n\n<p>Posebno alarmantni znakovi su visoka temperatura, izra\u017eena tresavica, hipotenzija i hemodinamska nestabilnost.<\/p>\n\n\n\n<p>Kod sumnje na bakterijsku kontaminaciju potrebno je hitno pokrenuti dijagnostiku, uzeti hemokulture i zapo\u010deti odgovaraju\u0107u empirijsku intravensku antibiotsku terapiju prema protokolu za sepsu.<\/p>\n\n\n\n<p>Transfundirani pripravak i transfuzijski sistem \u010duvaju se radi mikrobiolo\u0161ke analize prema uputama transfuzijske slu\u017ebe.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Transfuzijom izazvano akutno o\u0161te\u0107enje plu\u0107a (TRALI)<\/h3>\n\n\n\n<p>TRALI predstavlja akutno o\u0161te\u0107enje plu\u0107a vremenski povezano s transfuzijom, koje se manifestuje hipoksemijom i novim obostranim plu\u0107nim infiltratima, bez dominantnog hidrostatskog uzroka plu\u0107nog edema.<\/p>\n\n\n\n<p>Mo\u017ee biti pra\u0107en povi\u0161enom temperaturom, tahikardijom i hipotenzijom.<\/p>\n\n\n\n<p>Dominantni simptomi su naglo nastala dispneja i hipoksemija tokom ili unutar \u0161est sati nakon transfuzije.<\/p>\n\n\n\n<p>TRALI zahtijeva hitnu procjenu i suportivno lije\u010denje.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0160TA PRVO URADITI KADA PACIJENT DOBIJE TEMPERATURU?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>KORAK 1 \u2013 ODMAH ZAUSTAVITI TRANSFUZIJU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ne \u010dekati da temperatura dodatno poraste niti prvo poku\u0161avati prikriti simptom antipiretikom.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KORAK 2 \u2013 PROCIJENITI KLINI\u010cKO STANJE PACIJENTA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Procijeniti disajne puteve, disanje i cirkulaciju (ABC), izmjeriti vitalne parametre i provjeriti postoje li znakovi respiratorne ili hemodinamske nestabilnosti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KORAK 3 \u2013 ODR\u017dATI VENSKI PRISTUP<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ne ispirati postoje\u0107i transfuzijski sistem. Ako je potrebna infuzija, koristiti novi odgovaraju\u0107i sistem ili zaseban venski pristup, prema lokalnom protokolu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KORAK 4 \u2013 PONOVO PROVJERITI IDENTITET I DOKUMENTACIJU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Provjeriti identitet pacijenta, identifikacijske oznake krvnog pripravka, kompatibilnost i transfuzijsku dokumentaciju.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KORAK 5 \u2013 OBAVIJESTITI NADLE\u017dNOG LJEKARA I TRANSFUZIJSKU SLU\u017dBU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Daljnje zbrinjavanje odre\u0111uje se prema klini\u010dkoj slici i stepenu ozbiljnosti reakcije.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KORAK 6 \u2013 OSIGURATI UZORKE I DOKUMENTOVATI REAKCIJU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Prema indikaciji i lokalnom protokolu dostaviti potrebne uzorke krvi i urina, kao i krvni pripravak s pripadaju\u0107im sistemom za analizu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">KOJE LABORATORIJSKE PRETRAGE URADITI?<\/h2>\n\n\n\n<p>Kod umjerenih, te\u0161kih ili nejasnih transfuzijskih reakcija mogu biti indicirane sljede\u0107e pretrage:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Kompletna krvna slika.<\/li>\n\n\n\n<li>ABO\/Rh provjera i ponovljena imunohematolo\u0161ka ispitivanja.<\/li>\n\n\n\n<li>Direktni antiglobulinski test (DAT).<\/li>\n\n\n\n<li>LDH, bilirubin i haptoglobin.<\/li>\n\n\n\n<li>Kreatinin i elektroliti.<\/li>\n\n\n\n<li>Analiza urina, posebno kod sumnje na hemoglobinuriju.<\/li>\n\n\n\n<li>PT, aPTT, fibrinogen i D-dimer kod sumnje na DIC.<\/li>\n\n\n\n<li>Hemokulture pacijenta i mikrobiolo\u0161ka analiza krvnog pripravka kod sumnje na bakterijsku kontaminaciju.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Opseg dijagnostike zavisi od klini\u010dkog stanja, sumnje na odre\u0111enu komplikaciju i institucionalnog protokola.<\/p>\n\n\n\n<p>Kod jasno blage izolovane FNHTR, nakon isklju\u010denja ozbiljnih reakcija, opse\u017ena laboratorijska obrada nije uvijek potrebna.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">DA LI SE TRANSFUZIJA MO\u017dE NASTAVITI NAKON PADA TEMPERATURE?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Odgovor je: u odre\u0111enim okolnostima mo\u017ee, ali ne automatski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kod blage izolovane febrilne reakcije, uz stabilne vitalne parametre, povla\u010denje simptoma i isklju\u010denje ozbiljnih komplikacija, nadle\u017eni ljekar mo\u017ee odlu\u010diti o nastavku transfuzije sporijom brzinom, uz poja\u010dan nadzor i po\u0161tovanje lokalnog protokola.<\/p>\n\n\n\n<p>Me\u0111utim, kod sumnje na akutnu hemolizu, bakterijsku kontaminaciju ili ozbiljnu transfuzijsku reakciju, transfuzija se ne smije nastaviti.<\/p>\n\n\n\n<p>Sama \u010dinjenica da je temperatura pala nakon primjene paracetamola ne predstavlja dokaz da je nastavak transfuzije siguran.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">KAKO SPRIJE\u010cITI I NA VRIJEME PREPOZNATI TRANSFUZIJSKE REAKCIJE?<\/h2>\n\n\n\n<p>Sigurna transfuzijska praksa podrazumijeva pravilnu identifikaciju pacijenta, odgovaraju\u0107u provjeru krvnih komponenti, dokumentovanje po\u010detnih vitalnih parametara i klini\u010dko pra\u0107enje tokom transfuzije.<\/p>\n\n\n\n<p>Posebna pa\u017enja potrebna je tokom prvih 15 minuta, kada se preporu\u010duje poja\u010dano posmatranje pacijenta.<\/p>\n\n\n\n<p>Vitalne parametre potrebno je pratiti prije, tokom i nakon transfuzije, u skladu s lokalnim protokolom.<\/p>\n\n\n\n<p>Pravovremeno prepoznavanje i prijavljivanje ne\u017eeljenih reakcija dio su hemovigilancije i unapre\u0111enja sigurnosti pacijenata.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">ZAKLJU\u010cAK<\/h2>\n\n\n\n<p>Povi\u0161ena temperatura tokom transfuzije ne mora zna\u010diti \u017eivotno ugro\u017eavaju\u0107e stanje, ali predstavlja klini\u010dki signal koji se ne smije ignorisati.<\/p>\n\n\n\n<p>Febrilna nehemoliti\u010dka reakcija mo\u017ee biti relativno blaga, ali se u po\u010detnoj fazi mo\u017ee te\u0161ko razlikovati od akutne hemolize ili bakterijske kontaminacije krvnog pripravka.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Najva\u017enije pravilo glasi: kod sumnje na transfuzijsku reakciju prvo zaustavite transfuziju, procijenite pacijenta i utvrdite uzrok. Tek nakon toga donosi se odluka o daljnjem postupanju.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">LITERATURA<\/h2>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Soutar R, McSporran W, Tomlinson T, et al. Guideline on the investigation and management of acute transfusion reactions. British Journal of Haematology. 2023;201(5):832\u2013844. <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blog\/post\/edit\/5274336895616150185\/1186105562577207345#\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/doi.org\/10.1111\/bjh.18789<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Australian Red Cross Lifeblood. Management of suspected reactions. <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blog\/post\/edit\/5274336895616150185\/1186105562577207345#\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.lifeblood.com.au\/health-professionals\/clinical-practice\/adverse-events\/management-of-suspected-reactions<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Australian Red Cross Lifeblood. Febrile non-haemolytic transfusion reactions. Updated September 2025. <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blog\/post\/edit\/5274336895616150185\/1186105562577207345#\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.lifeblood.com.au\/health-professionals\/clinical-practice\/adverse-events\/FNHTR<\/a><\/li>\n\n\n\n<li>Australian Red Cross Lifeblood. Monitoring and observation. Updated December 2025. <a href=\"https:\/\/www.blogger.com\/blog\/post\/edit\/5274336895616150185\/1186105562577207345#\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.lifeblood.com.au\/health-professionals\/clinical-practice\/transfusion-process\/monitoring-observation<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><em>Edukativni tekst namijenjen zdravstvenim radnicima i studentima medicine. Klini\u010dko postupanje mora biti uskla\u0111eno s va\u017ee\u0107im institucionalnim protokolima.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>U\u010dimo medicinu \u2013 znanje koje \u010duva \u017eivote.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"791\" height=\"1024\" data-id=\"4465\" src=\"https:\/\/doktorica.org\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG_20261030_091638-791x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4465\" srcset=\"https:\/\/doktorica.org\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG_20261030_091638-791x1024.jpg 791w, https:\/\/doktorica.org\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG_20261030_091638-232x300.jpg 232w, https:\/\/doktorica.org\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG_20261030_091638-768x994.jpg 768w, https:\/\/doktorica.org\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/IMG_20261030_091638.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 791px) 100vw, 791px\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Transfuzijske reakcije&nbsp; Transfuzija krvi i krvnih komponenti predstavlja va\u017ean terapijski postupak, ali istovremeno nosi rizik od razli\u010ditih ne\u017eeljenih reakcija. Jedan od naj\u010de\u0161\u0107ih klini\u010dkih znakova akutne transfuzijske reakcije jeste porast tjelesne temperature. Iako povi\u0161ena temperatura mo\u017ee biti posljedica relativno blage febrilne nehemoliti\u010dke transfuzijske reakcije, ona ponekad predstavlja prvi znak akutne hemolize, bakterijske kontaminacije krvnog pripravka ili &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4468,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,15],"tags":[1340,1056],"class_list":["post post-4466","anons"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4466"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4469,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4466\/revisions\/4469"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/doktorica.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}